De Berg en Dalse veteranen samen met burgemeester Mark Slinkman (midden) .
Vrijdagmiddag 26 juni was de jaarlijkse Veteranendag van de gemeente Berg en Dal in het Vrijheidsmuseum in Groesbeek. Er waren diverse veteranen alsmede familie, begeleiders en vrienden aanwezig. De gemeente organiseert de Veteranendag om veteranen uit de gemeente Berg en Dal te eren. Er werd gestart met koffie, thee en gebak, waarna de middag werd geopend in de filmzaal door René Schoenmaker namens de directie van het museum. Burgemeester Mark Slinkman sprak de aanwezigen toe. Veteraan Patrick Coopmans hield een toespraak in zijn hoedanigheid als veteraan. Erg interessant. De middag werd afgesloten met een borrel en buffet. (blauwe hap)
Esther Horsten (links) en Alice van Bekkum na de onthulling
Onthulling herinneringsbank Faces to Graves. Even terug in de tijd, eind juli 2019 heeft een van onze vrijwilligers Marian Straatman het genoegen gehad om met de familie van Captain Sydney Sol Pappelbaum kennis te maken op de Canadese Begraafplaats in Groesbeek. Op Sydney Bucovetsky ’s verzoek hield Rabbijn Levine van de Joodse Gemeente in Nijmegen een korte Joodse Herdenkingsceremonie. Hierbij waren ook de drie kleinkinderen van de heer I. Elzas aanwezig die destijds het graf van Captain Pappelbaum geadopteerd heeft. Het levensverhaal van Captain Sydney Sol Pappelbaum is vinden op de website van Faces to Graves: https://www.facestograves.nl/LifeStories/PAPPELBAUM%20Sydney%20Sol-MSN-bio-NL.pdf. Sydney Bucovetsky en zijn familie bleven na het bezoek in 2019 erg betrokken bij het werk van Faces to Graves. Al gauw vroeg hij of er mogelijkheden waren voor een herinneringsbank ter ere van zijn oom in Groesbeek of elders in de gemeente Berg en Dal. Dit gaf het startsein om alles op alles te zetten en te kijken waar de mogelijkheden liggen om dit te realiseren. Faces to Graves heeft nadrukkelijk gezocht naar een verbindende factor en heeft de handen ineengeslagen met het Vrijheidsmuseum in Groesbeek. Daardoor is een mooie locatie voor de bank gevonden, namelijk in de tuin van het museum, gericht naar de locatie van de Canadese Militaire Begraafplaats. Deze werd op dinsdag 11 november onthuld door de voorzitter van Faces to Graves, Alice van Bekkum en de directeur van het Vrijheidsmuseum, Esther Horsten en in aanwezigheid van o.a. de Canadese ambassadeur. zie de foto’s (komen nog)
GROESBEEK – Op zondag 9 november 2025 vindt in het Vrijheidsmuseum een herdenking van de Kristallnacht plaats. Het programma bestaat uit twee korte lezingen van Rozette Kats en Jessica van Geel, omlijst met livemuziek. In de nacht van 9 op 10 november 1938 werden synagogen en joodse gebedshuizen in heel Duitsland in brand gezet, werden winkels vernield en joodse mensen vermoord. Deze nacht ging de geschiedenis in als de Kristallnacht, waarin het antisemitische geweld in het Derde Rijk een nieuw dieptepunt bereikte.
Rozette Kats is gastspreker voor Herinneringscentrum Kamp Westerbork en oud-bestuurslid van Stichting Sobibór. Als kind werd ze in een humanistisch gezin opgevoed en kreeg ze later te horen dat haar biologische ouders in het concentratiekamp waren vermoord. Ze paste zich aan en hield zich stil. Pas later kon ze de onbestemde gevoelens, gekoppeld aan een verlies dat ze niet helemaal begreep, een plek geven. Inmiddels spreekt ze geregeld over dit onderwerp, met extra aandacht voor onderbelichte groepen WO2-slachtoffers, zoals homoseksuelen.
Jessica van Geel is schrijver, journalist en historicus. In 2022 publiceerde zij een biografie over de verzetsstrijdster Truus van Lier, waardoor ze werd gevraagd om op Bevrijdingsdag te spreken. Dit jaar verscheen haar volgende boek ‘Een steen op mijn bureau- Aantekeningen van vrees en hoop’. In dit gepassioneerde essay spreekt ze zich uit tegen de onheilspellende ontwikkelingen van deze tijd. Tegen autoritaire leiders die de democratie ontmantelen, verdeling zaaien en de rechten van minderheden in gevaar brengen.
Programma: Om 13:30 openen de deuren en om 14:00 start het programma, met een korte lezing van Rozette Kats, van Jessica van Geel en bijpassende muziek. Daarnaast is er ruimte om vragen te stellen aan beide sprekers. Het programma eindigt om 16:00. Tickets kosten € 9,00 en zijn verkrijgbaar via de website (Museumkaart en VriendenLoterij VIP-kaart zijn geldig.) Foto’s: Vrijheidsmuseum.
Programma over Inheemse Bevrijders. Op zaterdag 8 november staat het Vrijheidsmuseum stil bij Indigenous Veterans Day, de dag waarop in Canada inheemse veteranen worden geëerd. In aansluiting op de tijdelijke tentoonstelling ‘Inheemse Bevrijders’ wordt de bijzondere documentaire ‘Story Pole’ vertoond en is er een speciale rondleiding door de tentoonstelling. Filmvertoning. De prachtige documentaire ‘Storypole’ onthult het verhaal achter de hoogste totempaal ter wereld. Hoewel de totempaal—van wel 40 meter hoog—vele verhalen vertelt, dient hij tevens als eerbetoon aan inheemse soldaten. De film gaat in op de belangrijke rol die deze soldaten speelden in Europa, en op de contacten met Nederland die voortkwamen uit de deelname van deze soldaten aan de bevrijding van Nederland. De film is mogelijk gemaakt door de intensieve medewerking van inheemse betrokkenen. Rondleiding. Vóór de filmvertoning geeft gastconservator dr. Mathilde Roza een korte introductie en een rondleiding door tentoonstelling ‘Inheemse Bevrijders’. Roza deed onderzoek naar de rol van van inheemse bevrijders uit Canada en de Verenigde staten en ontwikkelde de tentoonstelling in samenwerking met het Vrijheidsmuseum. Hierin ontdek je de persoonlijke verhalen van de inheems Noord-Amerikaanse soldaten. Wat bezielde hen om zich op te geven? Wat lieten ze achter en wat vonden ze bij terugkomst? Deze unieke tentoonstelling staat nog tot en met 30 november 2025. Indigenous Veterans Day. Programma: Op zaterdag 8 november openen om 13:00 de deuren van de filmzaal en om 13:30 start het programma. Dit duurt tot ca. 15:30, naderhand is er ruimte om vragen te stellen. Tickets zijn verkrijgbaar via de website.
Vrijheidsmuseum viert de vrijheid met Vrijheidsfestival. Halverwege september is het 81 jaar geleden dat operatie Market Garden hier plaats vond. Groesbeek, Nijmegen en deze regio werden bevrijd en het begin van het einde van de Tweede Wereldoorlog was ingezet. Het Vrijheidsmuseum viert dit sleutelmoment dit jaar op zondag 14 september met een Vrijheidsfestival. Ook de rest van september staat in het teken van Market Garden, zo is er ook een boeiende presentatie en een professionele Battlefieldtour. Duik deze september in de geschiedenis, bij het Vrijheidsmuseum. Vrijheidsfestival. Het Vrijheidsfestival ter ere van Market Garden vindt dit jaar plaats op zondag 14 september tussen 10:00 en 17:00 uur. De kern van het festival is de gezellige kindervrijmarkt. Kinderen zijn van harte uitgenodigd om tussen 9:30 en 10:00 een plekje te zoeken op het buitenterrein*, waar ze hun oude spulletjes kunnen verkopen. Daarnaast is er natuurlijk nog veel meer te doen! Ontdek of er een ware spion in je schuilt in de spionagetraining, leer cartoontekenen, verken de heuvels vol geschiedenis in een fieldtrip met een echt legervoertuig of luister naar eerstehands verhalen over de oorlog en de bevrijding bij Grootouders vertellen. In het museum zelf zijn Highlight Tours voor jong en oud en kun je natuurlijk een bezoek brengen aan de tijdelijke expositie ‘Inheemse Bevrijders’. Entree voor het festival, inclusief museumentree, is € 7,50 per kind en € 12,50 per volwassene. *Kinderen die op de vrijmarkt staat mogen tussen 9:30 en 10:00 uur gratis naar binnen. De Museumkaart en VriendenLoterij VIP-kaart zijn geldig. Per fiets op Oorlogspad. Ontdek de geschiedenis van Market Garden in Nijmegen per fiets. Op zondag 7 september start een route van 8 km langs aansprekende locaties die een grote rol speelden in de bevrijding van de stad. Van persoonlijke verhalen van burgers tot de moedige oversteek van de Waal, je fietst overal langs in het historische landschap van onze regio. De tocht start om 14:00 uur bij het Infocentrum WO2 Nijmegen. Deelname kost € 10,00 p.p. en moet contant aan de gids betaald worden. Aanmelden is verplicht en kan via de website www.infocentrumwo2.nl. Operatie Market Garden vanuit militaire blik. Op dinsdag 16 september geeft Hans te Loo, voormalig Luitenant-kolonel van de Koninklijke Landmacht, een boeiende presentatie in het Vrijheidsmuseum in Groesbeek. In deze presentatie neemt hij de bezoekers mee terug in de tijd naar de cruciale gebeurtenissen van Operatie Market Garden, die zich tussen 17 en 20 september 1944 afspeelden. Het programma begint om 19:30 uur (inloop va. 19:00) en deelname kost € 9,00 p.p. Kunst en herinnering aan Market Garden. Op vrijdag 19 september is er een inspirerende avond over de rol van kunst in de herinnering aan Operatie Market Garden, in het Infocentrum WO2 Nijmegen. Bijzonder hoogleraar dr. Joost Roosendaal leidt een paneldiscussie met auteur Brenda Meuleman (‘Ik zie je aan de overkant’ 2024), muzikant en verhalenverteller Dirk Wim In ’t Hof en grafisch kunstenaar Gerco Hiddink (muurschildering Market Garden op de Lindenberg). Het programma start om 19:30 uur (inloop vanaf 19:00 uur) en duurt tot 22:00 uur, deelname kost € 9,00 p.p. Voor hen die nog meer verdieping zoeken. Op zaterdag 27 september is er een unieke mogelijkheid om deel te nemen aan een professionele battlefieldtour met het thema Market Garden. In een bus met een deskundige gids reis je terug in de tijd en beleef je de sleutelmomenten uit de operatie in het gebied van de 82nd Airborne Division. Dit programma start om 10:00 uur en duurt tot 14:30 uur, deelname kost € 70,00 p.p. Inschrijven kan via de website van het Vrijheidsmuseum. Programmawijzigingen onder voorbehoud. Daarnaast zijn er nog meer activiteiten zoals de maandelijkse Highlight Tours of de Gelderse Dag. Kijk voor meer informatie en het boeken van tickets op de websites: www.vrijheidsmuseum.nl of www.infocentrumwo2.nl.
Een deel van de veteranen ging samen met burgemeester Mark Slinkman en directeur Esther Horsten op de foto.
Vrijdagmiddag 4 juli was de jaarlijkse Veteranendag in het Vrijheidsmuseum in Groesbeek. Er waren diverse veteranen alsmede familie, begeleiders en vrienden aanwezig. De gemeente organiseert de Veteranendag om veteranen uit de gemeente Berg en Dal te eren. Er werd gestart met koffie en thee, waarna de middag werd geopend in de filmzaal door museumdirecteur Esther Horsten en burgemeester Mark Slinkman. Kolonel Simon Wouda van de Landmacht hield een geweldige en leerzame uiteenzetting over de strijd in Ukraine en wat andere landen, waaronder ook Nederland daaraan militaire kennis en goederen leveren. Erg interessant. De middag werd afgesloten met een borrel en buffet.
presentatie van de website door Sjef Schmiermann (rechts) en Toon Bosch (Werkgroep Oorlogsdoden Berg en Dal)
Op dinsdag 27 mei a.s. werd de website www.oorlogsdodenbergenda.nl gepresenteerd in het Vrijheidsmuseum. De gemeente Berg en Dal is sinds 2014 een samenvoeging van de voormalige gemeenten Beek-Ubbergen, Groesbeek en Millingen aan de Rijn. Deze dorpen zijn in 1940 – 1945 zwaar getroffen door oorlogsgeweld waarbij honderden burgers om het leven kwamen. Op initiatief van de destijdse gemeente Groesbeek heeft vanaf 2010 een werkgroep van de Vereniging Heemkundekring Groesbeek/Werkgroep Oorlogsdoden Berg en Dal de oorlogsdoden van de gemeente Groesbeek in kaart gebracht (Groesbeek-Dorp, Breedeweg, De Horst, Heilig Landstichting en Berg en Dal).
Op dinsdag 27 mei a.s. wordt de website www.oorlogsdodenbergendal.nl gepresenteerd in het Vrijheidsmuseum. De gemeente Berg en Dal is sinds 2014 een samenvoeging van de voormalige gemeenten Beek-Ubbergen, Groesbeek en Millingen aan de Rijn. Deze dorpen zijn in 1940 – 1945 zwaar getroffen door oorlogsgeweld waarbij honderden burgers om het leven kwamen. Op initiatief van de destijdse gemeente Groesbeek heeft vanaf 2010 een werkgroep van de Vereniging Heemkundekring Groesbeek/Werkgroep Oorlogsdoden Berg en Dal de oorlogsdoden van de gemeente Groesbeek in kaart gebracht (Groesbeek-Dorp, Breedeweg, De Horst, Heilig Landstichting en Berg en Dal).
Op de website Oorlogsdoden Berg en Dal worden de persoonlijke gegevens en de omstandigheden vermeld waaronder zij het leven lieten. Waar mogelijk is deze basisinformatie verder aangevuld met tekst of beeldmateriaal. Ook worden degenen vermeld die in de periode 1945 – 1950 als gevolg van ongelukken met munitie en landmijnen zijn omgekomen. De onderzoekers van de Werkgroep Oorlogsdoden Berg en Dal werken evenals de Werkgroep Oorlogsdoden Nijmegen (www.oorlogsdodennijmegen.nl) onder auspiciën van het Stedelijk 4 en 5 mei Comité Nijmegen.
Op de website Oorlogsdoden Berg en Dal zijn volgens de laatste telling ca. 170 namen van oorlogsdoden bekend en samengebracht die onder meest uiteenlopende omstandigheden hun leven verloren. Zo is een digitaal oorlogsmonument ontstaan waaraan hopelijk op termijn de namen van de oorlogsdoden uit de voormalige gemeenten Beek-Ubbergen en Millingen aan de Rijn kunnen worden toegevoegd. Bij de presentatie geven Wiel Lenders (voorzitter van de Werkgroep Oorlogsdoden Nijmegen), Sjef Schmiermann en Toon Bosch (Werkgroep Oorlogsdoden Berg en Dal) een toelichting op ontstaan en inhoud van de website. Belangstellenden zijn welkom! De website www.oorlogsdodenbergendal.nl is overigens vanaf 27 mei a.s. voor iedereen toegankelijk en te raadplegen. Locatie:Vrijheidsmuseum, Wylerbaan 4 – 6561 KR – Groesbeek; Datum: dinsdag 27 mei 2025; Aanvang: 11.00 uur (inloop vanaf 10.30 uur) Einde: uiterlijk ca. 11.30 uur.
Wethouder Erik Weijers neemt het bevrijdingsvuur in ontvangst.
Traditiegetrouw wordt in de nacht van 4 op 5 mei het Bevrijdingsvuur ontstoken op het 5 Mei plein in Wageningen. Het Bevrijdingsvuur is hét symbool voor nationale eenheid en voor leven in vrede en vrijheid. In de nacht van 4 op 5 mei ontsteekt de burgemeester van Wageningen tijdens de ceremonie het vuur voor het historische Hotel de Wereld. Op 5 mei 1945 zijn daar de bevelen ter uitvoer van het document ter overgave getekend. Vanaf deze historische locatie vertrekken loopgroepen het land in om het vuur te verspreiden. Onder andere op de 14 Bevrijdingsfestivals wordt het Bevrijdingsvuur ontstoken. Het is een belangrijk moment voor Nederland in de overgang van het herdenken op 4 mei en de viering van de verkregen vrijheid op 5 mei. De aankomst van het Bevrijdingsvuur in de eigen gemeente luidt de lokale 5 mei activiteiten in. In de gemeente Berg en Dal kwam het vuur aan bij het Vrijheidsmuseum in Groesbeek, waar het in ontvangst werd genomen door wethouder Erik Weijers. Daarna gingen de lopers weer verder naar andere plaatsen, o.a. naar de gemeente Heumen. zie de foto’s (komen nog)
Burgemeester Mark Slinkman begroet de Gouverneur-Generaal Mary Simon van Canada.
Maandagmiddag bracht de Gouverneur Generaal van Canada, Mary Simon, een bezoek aan het Vrijheidsmuseum in Groesbeek. Zij is de 30e Gouverneur-Generaal van Canada. Simon, een Inuk-leider uit Nunavik in Quebec, is de eerste inheemse persoon die het ambt bekleedt. Als vertegenwoordiger van de vorst voert de gouverneur-generaal de dagelijkse constitutionele en ceremoniële taken van de koning van Engeland uit. Ze werd ontvangen door burgemeester Mark Slinkman en de directeur van het Vrijheidsmuseum, Esther Horsten. Samen met burgemeester Mark Slinkman bezocht ze de expositie over de inheemse bevrijders. De moeder van Mary Simon is een Inuk, vandaar haar interesse. Tijdens WO2 vochten duizenden inheemse soldaten uit de VS en Canada mee voor onze vrijheid. Dat is extra bijzonder, omdat zij thuis vaak zélf onderdrukt werden. Hun strijd voor vrijheid – toen en nu – verdient blijvende erkenning. ‘Lest we forget’.zie de foto’s (komen nog)
