25 oktober 2025

De nacht van het gebroken glas. Kristallnacht herdenking in het Vrijheidsmuseum.

GROESBEEK – Op zondag 9 november 2025 vindt in het Vrijheidsmuseum een herdenking van de Kristallnacht plaats. Het programma bestaat uit twee korte lezingen van Rozette Kats en Jessica van Geel, omlijst met livemuziek. In de nacht van 9 op 10 november 1938 werden synagogen en joodse gebedshuizen in heel Duitsland in brand gezet, werden winkels vernield en joodse mensen vermoord. Deze nacht ging de geschiedenis in als de Kristallnacht, waarin het antisemitische geweld in het Derde Rijk een nieuw dieptepunt bereikte.
Rozette Kats is gastspreker voor Herinneringscentrum Kamp Westerbork en oud-bestuurslid van Stichting Sobibór. Als kind werd ze in een humanistisch gezin opgevoed en kreeg ze later te horen dat haar biologische ouders in het concentratiekamp waren vermoord. Ze paste zich aan en hield zich stil. Pas later kon ze de onbestemde gevoelens, gekoppeld aan een verlies dat ze niet helemaal begreep, een plek geven. Inmiddels spreekt ze geregeld over dit onderwerp, met extra aandacht voor onderbelichte groepen WO2-slachtoffers, zoals homoseksuelen.
Jessica van Geel is schrijver, journalist en historicus. In 2022 publiceerde zij een biografie over de verzetsstrijdster Truus van Lier, waardoor ze werd gevraagd om op Bevrijdingsdag te spreken. Dit jaar verscheen haar volgende boek ‘Een steen op mijn bureau- Aantekeningen van vrees en hoop’. In dit gepassioneerde essay spreekt ze zich uit tegen de onheilspellende ontwikkelingen van deze tijd. Tegen autoritaire leiders die de democratie ontmantelen, verdeling zaaien en de rechten van minderheden in gevaar brengen.
Programma: Om 13:30 openen de deuren en om 14:00 start het programma, met een korte lezing van Rozette Kats, van Jessica van Geel en bijpassende muziek. Daarnaast is er ruimte om vragen te stellen aan beide sprekers. Het programma eindigt om 16:00. Tickets kosten € 9,00 en zijn verkrijgbaar via de website (Museumkaart en VriendenLoterij VIP-kaart zijn geldig.) Foto’s: Vrijheidsmuseum.
25 oktober 2024

De nacht dat de synagogen brandden

Marc van Berkel

Kristallnachtherdenking met lezing en documentaire in het Vrijheidsmuseum. In de nacht van 9 op 10 november 1938 lichtten door heel Duitsland de straten op in een onheilspellend licht. Ruim 1400 synagogen en joodse gebedsoorden gingen in vlammen op. Ook duizenden winkels werden vernield en honderden joodse mensen werden vermoord of tot zelfmoord gedreven. De volgende dag begonnen grootschalige deportaties naar concentratiekampen. In het Derde Rijk nam het antisemitisch geweld al jaren toe, maar de Kristallnacht, ook bekend als de Novemberpogrom, vormde een nieuw, gruwelijk dieptepunt. Op 9 november 2024 organiseert het Vrijheidsmuseum een herdenking middels een lezing en een documentaire vertoning over deze duistere geschiedenis. Marc van Berkel, bijzonder hoogleraar Holocausteducatie, verzorgt een inleidende lezing. Hij schetst het Joodse leven in Nijmegen, ten tijde van de Kristallnacht. Van Berkel ziet dat de kennis van de Holocaust afneemt, zowel onder jongeren als onder docenten. ‘De holocaust’, stelt van Berkel, ‘was een historische gebeurtenis, maar gaat uiteindelijk over het gedrag van mensen in extreme omstandigheden. Daarop volgend wordt de documentaire ‘Razzia 42’ vertoond. Deze is in 2022 gemaakt in het kader van de 80e herdenking van de grootste razzia in Nijmegen tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze documentaire vertellen drie Nijmegenaren hoe deze verschrikkelijke gebeurtenissen hun leven en de levens van hun familie heeft beïnvloed. Na de vertoning gaan de makers van de documentaire, Merlijn Janssen Steenberg en Ivana Smudja, samen met Marc van Berkel in gesprek met het publiek. De deuren openen om 19:00 uur, waarna er in het museumcafé mogelijkheid bestaat een warme drank te nuttigen. Om 19:30 uur start het programma. De prijs voor deelname is € 8 p.p. Reservering is noodzakelijk en kan tot uiterlijk donderdag 7 november 16:00 uur. De Museumkaart is geldig. Locatie: Vrijheidsmuseum, Wylerbaan 4, 6561 KR Groesbeek. Reserveren: via 024-3974404 of per mail naar welkom@vrijheidsmuseum.nl (uiterlijk 7-11-2024)). Informatie: 024-3974404 of per mail naar welkom@vrijheidsmuseum.nl Website: www.vrijheidsmuseum.nl